Στον ρόλο των πόλεων, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των πολιτικών που απαντούν στα προβλήματα της καθημερινότητας αναφέρθηκε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, μιλώντας σε εκδήλωση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Κώστα Αρβανίτη.
Στο μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του, ο δήμαρχος Αθηναίων στάθηκε σε αυτό που περιέγραψε ως «Δημοκρατία της Καθημερινότητας», συνδέοντας τη λειτουργία της δημοκρατίας με ζητήματα που αφορούν άμεσα τη ζωή των πολιτών, όπως η στέγαση, οι δημόσιες υπηρεσίες, η μείωση των ανισοτήτων, η πρόσβαση σε κοινωνικές δομές, ο δημόσιος χώρος και η συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων.
Ο Χάρης Δούκας υποστήριξε ότι οι πόλεις μπορούν να αποτελέσουν πεδίο εφαρμογής ενός διαφορετικού τρόπου διακυβέρνησης, πιο κοντά στις ανάγκες των κατοίκων. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αιρετοί της αυτοδιοίκησης δεν αρκεί να μιλούν γενικά για δημοκρατικές αξίες, αλλά χρειάζεται να τις συνδέουν με συγκεκριμένες πολιτικές που βελτιώνουν την καθημερινότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι η μάχη για τη δημοκρατία κρίνεται και σε απλές, καθημερινές διαδρομές: από το σχολείο και το πάρκο έως το δημοτικό ιατρείο, τη γειτονιά και το δημαρχείο. Όπως είπε, εκεί ο πολίτης δεν έρχεται σε επαφή με ένα απρόσωπο κράτος, αλλά με την τοπική αρχή που καλείται να αναγνωρίσει τα προβλήματα, να δρομολογήσει λύσεις και να λογοδοτήσει για την εφαρμογή τους.
Ο δήμαρχος Αθηναίων αναφέρθηκε και στις πρόσφατες εντάσεις γύρω από το σχέδιο ανάπλασης των προσφυγικών πολυκατοικιών στη λεωφόρο Αλεξάνδρας. Περιγράφοντας την υπόθεση ως σύνθετο ζήτημα, σημείωσε ότι η δημοτική αρχή της Αθήνας επιχείρησε να συμβάλει στην αποκλιμάκωση, μέσα από ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου που καλούσε τις εμπλεκόμενες πλευρές σε διάλογο και αναζήτηση συναινετικής λύσης.
Στην ομιλία του, ο κ. Δούκας συνέδεσε τη συζήτηση για την αυτοδιοίκηση με ευρύτερες πολιτικές και κοινωνικές τάσεις σε μεγάλες πόλεις του εξωτερικού. Έκανε αναφορές σε παραδείγματα από τις ΗΠΑ και ευρωπαϊκές πόλεις, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση του κόστους ζωής, η στεγαστική κρίση, οι πιέσεις στα εισοδήματα και η αμφισβήτηση των παραδοσιακών πολιτικών σχημάτων δημιουργούν νέα δεδομένα για τον ρόλο των πόλεων.
Κατά τον δήμαρχο Αθηναίων, πολλοί πολίτες θεωρούν ότι τα παραδοσιακά κόμματα αναγνωρίζουν τα προβλήματα, αλλά συχνά δεν καταφέρνουν να δώσουν πειστικές λύσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, όπως ανέφερε, πρόσωπα και κινήσεις που εμφανίζονται ως πιο κοντά στις τοπικές ανάγκες μπορούν να αποκτήσουν πολιτικό έδαφος.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στην τεχνητή νοημοσύνη, σημειώνοντας ότι το ζήτημα δεν είναι η τεχνολογία από μόνη της, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιείται. Αναφέρθηκε σε πρόσφατη συνάντηση με δημάρχους μεγάλων πόλεων και στον προβληματισμό γύρω από τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνέπειες των τεχνολογικών υποδομών, όπως τα data centers, που απαιτούν μεγάλες ποσότητες ενέργειας, νερού και γης.
Για την Αθήνα, ο Χάρης Δούκας υποστήριξε ότι η δημοτική αρχή προσανατολίζει τις επενδύσεις της σε παρεμβάσεις που αφορούν τα σχολεία, τον δημόσιο χώρο, το πράσινο, τον πολιτισμό, τον μαζικό αθλητισμό, την ενεργειακή μετάβαση και τη δημοτική συγκοινωνία. Παρουσίασε αυτές τις κατευθύνσεις ως παραδείγματα πολιτικών που, κατά την άποψή του, μπορούν να κάνουν πιο απτή τη σχέση της αυτοδιοίκησης με τον πολίτη.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος, ο Αλέξης Χαρίτσης, ο Νίκος Φίλης, η Όλγα Γεροβασίλη, η Λούκα Κατσέλη, ο Δημήτρης Χατζησωκράτης, ο τέως πρόεδρος της ΑΔΑΕ Χρήστος Ράμμος και η πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ξένη Δημητρίου.
Η παρουσία του δημάρχου Αθηναίων στην εκδήλωση και οι αναφορές του στον ρόλο της αυτοδιοίκησης έδωσαν πολιτικό τόνο στη συζήτηση, χωρίς όμως το βασικό θέμα της ομιλίας να απομακρυνθεί από την κεντρική ιδέα: ότι οι πόλεις μπορούν να λειτουργήσουν ως πεδίο πρακτικών λύσεων σε ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή ζωή των πολιτών.