Χωρίς τις σκαλωσιές που το έκρυβαν επί 37 χρόνια εμφανίζεται πλέον το Τέμενος Χαμζά Μπέη, το γνωστό στους Θεσσαλονικείς Αλκαζάρ, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου.
Το έργο παρουσιάστηκε την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ενώ από τον επόμενο μήνα το ιστορικό κτίριο της Εγνατίας πρόκειται να ανοίξει ξανά για το κοινό, αυτή τη φορά με χρήση εκθεσιακού χώρου. Η λειτουργία του θα γίνεται σε συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης με το MOMus.
«Νομίζω ότι τουλάχιστον δύο γενιές Θεσσαλονικέων και επισκεπτών δεν θυμόμαστε το συγκεκριμένο μνημείο χωρίς σκαλωσιές», ανέφερε η κ. Μενδώνη, εξηγώντας ότι οι βαριές κατασκευές που παρέμεναν επί δεκαετίες γύρω από το μνημείο συνδέονταν κυρίως με τα σοβαρά στατικά προβλήματα που αντιμετώπιζε.
Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν σε διάστημα μικρότερο των δύο ετών από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η υπουργός σημείωσε ότι οι παρεμβάσεις που καλύπτονταν από τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου. «Είμαστε απολύτως συνεπείς σε αυτό», δήλωσε.
Τα στατικά προβλήματα και η σχέση με τον σταθμό Βενιζέλου
Ιδιαίτερη δυσκολία παρουσίασε η αντιμετώπιση των στατικών προβλημάτων του μνημείου, τα οποία, σύμφωνα με τους αρμόδιους του Υπουργείου Πολιτισμού, συνδέονταν και με τις κατασκευές που έγιναν στην περιοχή κατά την κατασκευή του σταθμού Βενιζέλου του Μετρό.
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Θεμιστοκλής Βλαχούλης εξήγησε ότι οι υπόγειες κατασκευές και τα κελύφη προστασίας του σταθμού επηρέασαν τη συμπεριφορά των υδάτων στην περιοχή.
«Έχοντας τον σταθμό από κάτω ουσιαστικά, τα αρχαία ευρήματα και τα κελύφη που είχαν κατασκευαστεί για την προστασία του ίδιου του σταθμού του Μετρό είχαν δημιουργήσει και προβλήματα. Είναι αλυσίδα. Κλείνεις κάπου ένα κέλυφος βαθιά, τα νερά συσσωρεύονται κάπου αλλού», ανέφερε.
Ο ίδιος τόνισε ότι βασική αρχή των εργασιών ήταν η αποκατάσταση να γίνει με σεβασμό στα αυθεντικά υλικά και στον τρόπο με τον οποίο είχε αρχικά κατασκευαστεί το μνημείο. «Η αρχή της αναστήλωσης είναι να το κατασκευάσουμε όπως κατασκευάστηκε, όχι να το κάνουμε μπούνκερ», είπε χαρακτηριστικά.
Από τέμενος σε κινηματογράφο και τώρα σε εκθεσιακό χώρο
Το Τέμενος Χαμζά Μπέη χρονολογείται στον 15ο αιώνα και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οθωμανικά μνημεία της Θεσσαλονίκης. Στη νεότερη ιστορία του απέκτησε διαφορετικές χρήσεις και έγινε ιδιαίτερα γνωστό ως «Αλκαζάρ» από τον κινηματογράφο που λειτούργησε στον χώρο.
Η Λίνα Μενδώνη σημείωσε ότι πλέον οι Θεσσαλονικείς που κινούνται στην Εγνατία μπορούν να βλέπουν ξανά ολόκληρο το κτίριο, το οποίο, όπως είπε, «για 37 χρόνια ήταν δέσμιο με τις σκαλωσιές».
Το επόμενο βήμα είναι η απόδοση του μνημείου στο κοινό. Η πρώτη έκθεση αναμένεται να εγκαινιαστεί μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου, ενώ, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του οι εκθέσεις που θα φιλοξενούνται στο Αλκαζάρ θα έχουν ως βασικό θεματικό άξονα τη Θεσσαλονίκη.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ