Στις ελληνικές ράγες περνά σταδιακά η νέα γενιά υβριδικών τρένων που προορίζεται για τον βασικό σιδηροδρομικό άξονα Αθήνας – Θεσσαλονίκης. Οι δύο συρμοί Blues IC της Hitachi Rail έχουν φτάσει στη Θεσσαλονίκη και βρίσκονται στη διαδικασία δοκιμών και πιστοποίησης, πριν μπορέσουν να μεταφέρουν επιβάτες.
Ο σημερινός σχεδιασμός προβλέπει την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας τους προς το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027. Το χρονοδιάγραμμα δεν είναι ακόμη οριστικό, καθώς εξαρτάται από την ολοκλήρωση των τεχνικών ελέγχων, την κατάρτιση του φακέλου πιστοποίησης και την έκδοση των απαιτούμενων εγκρίσεων.
Ο πρώτος συρμός αναχώρησε την 1η Ιουλίου από τις εγκαταστάσεις της Hitachi Rail στην Πιστόια της Ιταλίας και έφτασε στη Θεσσαλονίκη στις 5 Ιουλίου, μέσω Σλοβενίας, Σερβίας και Βόρειας Μακεδονίας. Ακολούθησε ο δεύτερος συρμός, ο οποίος έφτασε στην πόλη στα τέλη Ιουλίου.
Από τους στατικούς ελέγχους στις δοκιμές στο δίκτυο
Μετά την άφιξη του πρώτου τρένου στο μηχανοστάσιο της Θεσσαλονίκης έγιναν οι προβλεπόμενοι στατικοί έλεγχοι. Σε αυτή τη φάση εξετάζονται τα βασικά συστήματα του συρμού χωρίς να πραγματοποιείται κανονική κίνηση στο δίκτυο.
Στη συνέχεια άρχισαν οι δυναμικές δοκιμές, αρχικά στη διαδρομή Θεσσαλονίκη – Πλατύ – Κατερίνη – Λάρισα και έπειτα σε μεγαλύτερο τμήμα του άξονα προς την Αθήνα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ελέγχους της συμπεριφοράς του τρένου κατά την κίνηση, της πέδησης, των επικοινωνιών, της σηματοδότησης και της συμβατότητας με τις ελληνικές σιδηροδρομικές εγκαταταστάσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι δοκιμές του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ελέγχου Αμαξοστοιχιών – ETCS, καθώς και των συστημάτων επικοινωνίας και εποπτείας. Για να εγκριθεί ένας νέος τύπος τρένου δεν αρκεί να μπορεί να κινηθεί πάνω στις γραμμές. Πρέπει να αποδειχθεί ότι συνεργάζεται σωστά με την υποδομή και ότι ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ασφάλειας και διαλειτουργικότητας.
Η Hellenic Train έχει ακολουθήσει αντίστοιχη διαδικασία για τους νέους ηλεκτρικούς συρμούς Coradia Stream, με δοκιμές ταχύτητας, συμβατότητας, ETCS και σιδηροδρομικών επικοινωνιών, πριν από την υποβολή του τεχνικού φακέλου στις αρμόδιες αρχές.
Η πιστοποίηση πριν από τα κανονικά δρομολόγια
Μετά το τέλος των δοκιμών θα συγκεντρωθούν οι μετρήσεις, τα τεχνικά αποτελέσματα και οι εκθέσεις των αρμόδιων φορέων. Το υλικό θα ενταχθεί στον φάκελο που απαιτείται για να εγκριθεί η κυκλοφορία των συρμών στο ελληνικό δίκτυο.
Η άφιξη των τρένων δεν σημαίνει από μόνη της ότι είναι έτοιμα να μεταφέρουν επιβάτες. Μέχρι να ολοκληρωθεί η πιστοποίηση, θα πραγματοποιούν μόνο τις αναγκαίες τεχνικές και δοκιμαστικές διαδρομές.
Στόχος είναι οι εγκρίσεις να έχουν δοθεί μέχρι το τέλος του 2026. Αν η διαδικασία ολοκληρωθεί χωρίς καθυστερήσεις, οι πρώτες εμπορικές διαδρομές θα μπορούσαν να αρχίσουν αμέσως μετά. Σε διαφορετική περίπτωση, η ένταξή τους στο πρόγραμμα θα μεταφερθεί στις αρχές του 2027.
Οι θέσεις και ο εξοπλισμός για τους επιβάτες
Κάθε Blues IC διαθέτει 192 καθήμενες θέσεις και δύο ειδικά διαμορφωμένες θέσεις για επιβάτες που χρησιμοποιούν αμαξίδιο. Από τις καθήμενες θέσεις, οι 20 προορίζονται για την Α΄ θέση και οι 172 για τη Β΄ θέση.
Στο εσωτερικό προβλέπονται οκτώ θέσεις για τη μεταφορά ποδηλάτων, χώρος τραπεζαρίας, αυτόματος πωλητής, δύο τουαλέτες —η μία προσβάσιμη σε άτομα με αναπηρία— και χώρος για τον συνοδό της αμαξοστοιχίας.
Οι συρμοί διαθέτουν επίσης κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης, οθόνες πληροφόρησης και ηχητικές αναγγελίες, καθώς και τραπεζάκια και κάδους απορριμμάτων στις θέσεις. Η μέγιστη ταχύτητά τους φτάνει τα 160 χιλιόμετρα την ώρα.
Πώς λειτουργεί η υβριδική τεχνολογία
Τα τρένα είναι εξοπλισμένα με κινητήρες diesel προδιαγραφών Stage V, μπαταρίες υψηλής ισχύος και σύστημα αναγεννητικής πέδησης. Κατά το φρενάρισμα, μέρος της ενέργειας ανακτάται και αποθηκεύεται στις μπαταρίες, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά.
Η μπαταρία επιτρέπει την κίνηση χωρίς τη λειτουργία των πετρελαιοκινητήρων για περιορισμένες αποστάσεις, ιδιαίτερα κατά την είσοδο, την παραμονή και την αναχώρηση από τους σταθμούς. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται ο θόρυβος και οι τοπικές εκπομπές σε σημεία όπου βρίσκονται συγκεντρωμένοι περισσότεροι επιβάτες.
Σύμφωνα με τα τεχνικά στοιχεία του κατασκευαστή, η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει έως 50% χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου και εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα σε σύγκριση με παλαιότερους συμβατικούς πετρελαιοκίνητους συρμούς, ανάλογα με τη γραμμή και τον τρόπο λειτουργίας.
Οι δύο Blues IC αποτελούν ένα πρώτο βήμα ανανέωσης του στόλου στον άξονα Αθήνας – Θεσσαλονίκης. Το κρίσιμο στάδιο είναι πλέον η επιτυχής ολοκλήρωση των δοκιμών και της πιστοποίησης, ώστε οι νέοι συρμοί να περάσουν από τις τεχνικές διαδρομές στην καθημερινή εξυπηρέτηση των επιβατών.