Κοινή κοινοβουλευτική ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων προς τον Υπουργό Υγείας κατέθεσαν οι βουλευτές Μιχάλης Χουρδάκης, Ράνια Θρασκιά και Ιωάννης Τσίμαρης, φέρνοντας στο προσκήνιο τη συνεχιζόμενη αδράνεια των παραγωγικών μονάδων της Θεραπευτικής Κοινότητας «ΙΘΑΚΗ» στη Σίνδο.
Όπως επισημαίνουν, παρά τις δεσμεύσεις του Υπουργείου Υγείας από τον Μάιο του 2025 για κονδύλια ύψους 271.043,40 ευρώ που προορίζονταν για την αποκατάσταση της μονάδας «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ», περισσότερο από έναν χρόνο μετά δεν προκύπτει καμία ουσιαστική επαναλειτουργία.
Η κατάσταση επιβαρύνεται περαιτέρω, καθώς εκτός λειτουργίας παραμένουν και οι υπόλοιπες παραγωγικές δομές της κοινότητας —το ξυλουργείο, το αγρόκτημα και το εργαστήριο κεραμικής και γυαλιού— σύμφωνα με καταγγελίες του Συλλόγου Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ.
Οι βουλευτές ζητούν πλήρη διαφάνεια με την κατάθεση των σχετικών συμβάσεων, αναθέσεων και τεχνικών εκθέσεων, καθώς και ένα σαφές, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την επαναλειτουργία τους.
Στην κοινή τους δήλωση, οι τρεις βουλευτές υπογραμμίζουν ότι η κοινωνική και επαγγελματική επανένταξη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας. Τονίζουν πως η διοικητική αναδιοργάνωση δεν επιτρέπεται να δημιουργεί κενά στην κατάρτιση και τη μαθητεία των θεραπευόμενων, καλώντας την κυβέρνηση να λάβει άμεσα μεταβατικά μέτρα ώστε να μη στερούνται οι ωφελούμενοι την προοπτική μιας πραγματικής επανένταξης.
Το πλήρες κείμενο της ερώτησης έχει ως εξής:
ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Προς: Τον υπουργό Υγείας
Θέμα: «Παρατεταμένη μη λειτουργία των παραγωγικών μονάδων της ΙΘΑΚΗΣ στη Σίνδο – Υλοποίηση προηγούμενων δεσμεύσεων του Υπουργείου και διασφάλιση της επαγγελματικής κατάρτισης και κοινωνικής επανένταξης»
Κύριε υπουργέ,
Η μετάβαση των υπηρεσιών απεξάρτησης στο νέο οργανωτικό πλαίσιο του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) έχει αποτελέσει επανειλημμένα αντικείμενο κοινοβουλευτικού ελέγχου, ιδίως ως προς τη διατήρηση της θεραπευτικής συνέχειας, της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας των θεραπευτικών κοινοτήτων και των υπηρεσιών κοινωνικής και επαγγελματικής επανένταξης.
Με την υπ’ αρ. 4037/18.3.2025 Ερώτηση Βουλευτών του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, την οποία συνυπέγραφε ο Βουλευτής Ιωαννίνων Ιωάννης Τσίμαρης[1] (Υπεύθυνος ΚΤΕ Υγείας), είχαν τεθεί συγκεκριμένα ζητήματα δυσλειτουργιών και υποβάθμισης των υπηρεσιών απεξάρτησης μετά τη δημιουργία του ΕΟΠΑΕ. Στην από 28.5.2025 επίσημη απάντηση του Υπουργείου Υγείας αναγνωρίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι η παραγωγική μονάδα «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ» στη Σίνδο παρέμενε ανενεργή από τον Δεκέμβριο του 2024, με τη μη λειτουργία της να αποδίδεται σε εισροή υδάτων, βραχυκύκλωμα και βλάβες στις εκτυπωτικές μηχανές.
Στην ίδια απάντηση γνωστοποιήθηκε ότι είχαν εγκριθεί από τον ΕΟΠΑΕ δεσμεύσεις συνολικού ύψους 271.043,40 ευρώ για τεχνικές επισκευές, εργασίες και υποστήριξη της λειτουργίας της μονάδας, ενώ αναφερόταν ότι θα κινούνταν οι απαιτούμενες διαδικασίες για την προμήθεια ανταλλακτικών, με σκοπό την όσο το δυνατόν συντομότερη επαναλειτουργία της παραγωγικής μονάδας και του τυπογραφείου. Η σχετική κυβερνητική θέση επαναλήφθηκε και σε μεταγενέστερη κοινοβουλευτική απάντηση του Αυγούστου του 2025.
Παρά ταύτα, περισσότερο από έναν χρόνο μετά την πρώτη αυτή κοινοβουλευτική δέσμευση, δεν προκύπτει ότι η λειτουργία του «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ» έχει αποκατασταθεί.
Επιπρόσθετα, με την υπ’ αρ. 2941/8.7.2026 Αναφορά της[2], η Βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης Ουρανία (Ράνια) Θρασκιά (Υπεύθυνη ΚΤΕ Ψυχικής Υγείας), έθεσε εκ νέου προς το Υπουργείο Υγείας τις ανησυχίες που είχαν εκφραστεί από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Θεραπευτικών Κοινοτήτων σχετικά με τις επιπτώσεις των οργανωτικών αλλαγών στον ΕΟΠΑΕ, μεταξύ άλλων ως προς τη θεραπευτική συνέχεια, τη συμμετοχή μελών και αποφοίτων και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των θεραπευτικών κοινοτήτων.
Σύμφωνα, πλέον, με πρόσφατη δημόσια ανακοίνωση του Συλλόγου Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ[3], εκτός λειτουργίας παραμένουν, πέραν του «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ», και οι λοιπές παραγωγικές μονάδες της Θεραπευτικής Κοινότητας ΙΘΑΚΗ στη Σίνδο, ήτοι το ξυλουργείο, το αγρόκτημα και το εργαστήριο κεραμικής και γυαλιού. Κατά την ίδια ανακοίνωση, η μη λειτουργία των παραγωγικών μονάδων συνδέεται με τη μετάβαση στο νέο οργανωτικό πλαίσιο του ΕΟΠΑΕ. Η εκδοχή αυτή δεν ταυτίζεται πλήρως, τουλάχιστον ως προς το «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ», με την αιτιολόγηση που είχε παραθέσει το Υπουργείο στην από 28.5.2025 κοινοβουλευτική απάντησή του, στην οποία η μη λειτουργία της συγκεκριμένης μονάδας αποδιδόταν σε τεχνικές βλάβες.
Η απόκλιση αυτή καθιστά αναγκαία την πλήρη αποσαφήνιση τόσο των πραγματικών αιτιών της παρατεταμένης μη λειτουργίας όσο και της πορείας υλοποίησης των ενεργειών που το ίδιο το υπουργείο είχε ήδη γνωστοποιήσει στη Βουλή.
Οι συγκεκριμένες μονάδες, άλλωστε, δεν αποτελούσαν απλώς παραγωγικές εγκαταστάσεις. Επί σειρά ετών λειτουργούσαν ως πεδία επαγγελματικής εκπαίδευσης, μαθητείας, απόκτησης πραγματικής εργασιακής εμπειρίας και κοινωνικής και εργασιακής επανένταξης θεραπευομένων και αποφοίτων θεραπευτικών προγραμμάτων.
Ιδιαίτερα στο «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ», μέλη που βρίσκονταν στο στάδιο της κοινωνικής επανένταξης μπορούσαν να πραγματοποιούν ως και οκτώ μήνες αμειβόμενης και ασφαλισμένης μαθητείας, ενώ μέρος του προσωπικού της μονάδας αποτελούνταν από αποφοίτους θεραπευτικών προγραμμάτων. Κατά συνέπεια, η παρατεταμένη μη λειτουργία των μονάδων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα αξιοποίησης εγκαταστάσεων και εξοπλισμού. Αφορά άμεσα τη συνέχεια μιας επανενταξιακής λειτουργίας που συνδέει τη θεραπεία με την ανάπτυξη επαγγελματικών δεξιοτήτων, την εργασιακή εμπειρία και την πραγματική επιστροφή των ωφελουμένων στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή.
Η διοικητική αναδιοργάνωση των υπηρεσιών απεξάρτησης οφείλει να διασφαλίζει ότι τέτοιες λειτουργίες δεν διακόπτονται χωρίς ισοδύναμη και πλήρως λειτουργική εναλλακτική. Πολύ περισσότερο, προηγούμενες συγκεκριμένες δεσμεύσεις του Υπουργείου ενώπιον της Βουλής για εργασίες αποκατάστασης και επαναλειτουργία πρέπει να συνοδεύονται από σαφή απολογισμό υλοποίησης, αιτιολόγηση τυχόν καθυστερήσεων και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος υπουργός:
Ισχύει ότι η παρατεταμένη μη λειτουργία του «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ» οφείλεται αποκλειστικά στις τεχνικές βλάβες που αναφέρθηκαν στην από 28.5.2025 απάντηση του Υπουργείου ή συνδέεται -και σε ποιο βαθμό- και με τη μετάβαση των υπηρεσιών απεξάρτησης στο νέο οργανωτικό πλαίσιο του ΕΟΠΑΕ;
Για ποιο λόγο, παρά τις ενέργειες και τις οικονομικές δεσμεύσεις που είχαν γνωστοποιηθεί στη Βουλή ήδη από τον Μάιο του 2025 με σκοπό την όσο το δυνατόν συντομότερη επαναλειτουργία του «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ», η λειτουργία της μονάδας δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί; Ποιοι παράγοντες προκάλεσαν την καθυστέρηση;
Επιβεβαιώνετε ότι δεν λειτουργούν σήμερα και οι λοιπές παραγωγικές μονάδες της ΙΘΑΚΗΣ στη Σίνδο -ξυλουργείο, αγρόκτημα και εργαστήριο κεραμικής και γυαλιού- και ποιος είναι ο συγκεκριμένος λόγος μη λειτουργίας καθεμίας;
Πώς διασφαλίζονται σήμερα για τους θεραπευομένους και τους ωφελουμένους της ΙΘΑΚΗΣ οι υπηρεσίες επαγγελματικής κατάρτισης, μαθητείας, απόκτησης εργασιακής εμπειρίας και κοινωνικής και εργασιακής επανένταξης που παρέχονταν μέσω των συγκεκριμένων μονάδων; Υφίσταται πλήρως λειτουργική και ισοδύναμη εναλλακτική;
Ποιο είναι το συγκεκριμένο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας κάθε παραγωγικής μονάδας; Αν δεν προβλέπεται η επαναλειτουργία κάποιας από αυτές, ποια συγκεκριμένη δομή ή δράση θα αναλάβει τις αντίστοιχες επανενταξιακές λειτουργίες και από ποια ημερομηνία;
Ποια άμεσα μεταβατικά μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο ως την πλήρη αποκατάσταση ή αντικατάσταση των συγκεκριμένων υπηρεσιών, ώστε οι σημερινοί ωφελούμενοι να μη στερούνται ευκαιρίες κατάρτισης, μαθητείας και εργασιακής επανένταξης εξαιτίας της παρατεταμένης διοικητικής ή λειτουργικής εκκρεμότητας;
Πώς αξιολογεί το υπουργείο τη σημερινή κατάσταση υπό το πρίσμα των και των νεότερων επισημάνσεων για τη διατήρηση της λειτουργικής συνοχής και της επανενταξιακής αποστολής των θεραπευτικών κοινοτήτων;
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Παρακαλείται ο αρμόδιος Υπουργός να καταθέσει στη Βουλή:
Τις αποφάσεις δέσμευσης και ανάληψης υποχρέωσης που συγκροτούν το συνολικό ποσό των 271.043,40 ευρώ, το οποίο είχε γνωστοποιηθεί στη Βουλή για τεχνικές επισκευές, εργασίες και υποστήριξη της λειτουργίας του «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ».
Τις συμβάσεις, αναθέσεις, παραγγελίες και πρωτόκολλα παραλαβής που αφορούν την υλοποίηση των εργασιών και προμηθειών για τις οποίες είχαν εγκριθεί οι ανωτέρω πιστώσεις, καθώς και συγκεντρωτικό πίνακα από τον οποίο να προκύπτουν το συμβασιοποιημένο και το καταβληθέν ποσό ανά παρέμβαση.
Το αίτημα σκοπιμότητας και τα συναφή διοικητικά έγγραφα που αφορούν την προμήθεια ανταλλακτικών για την επισκευή της εκτυπωτικής μηχανής, στην οποία γινόταν αναφορά στην από 28.5.2025 κοινοβουλευτική απάντηση του Υπουργείου, καθώς και τα έγγραφα από τα οποία προκύπτει η εξέλιξη της σχετικής διαδικασίας.
Τις τεχνικές εκθέσεις, εκθέσεις αυτοψίας ή άλλα αρμόδια υπηρεσιακά έγγραφα από τα οποία προκύπτει η σημερινή κατάσταση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού του «ΣΧΗΜΑ+ΧΡΩΜΑ», του ξυλουργείου, του αγροκτήματος και του εργαστηρίου κεραμικής και γυαλιού.
Τις αποφάσεις, εισηγήσεις και πρακτικά των αρμόδιων οργάνων του ΕΟΠΑΕ από 1.2.2025 έως σήμερα που αφορούν τη συνέχιση, αναστολή, επαναλειτουργία, αναδιοργάνωση ή κατάργηση των παραγωγικών μονάδων της ΙΘΑΚΗΣ, με σαφή αναφορά, για κάθε μονάδα χωριστά, στην ημερομηνία και στην αιτία παύσης ή αναστολής της λειτουργίας της.
Κάθε εγκεκριμένο σχέδιο, απόφαση ή χρονοδιάγραμμα που αφορά την επαναλειτουργία των παραγωγικών μονάδων ή, εφόσον έχει επιλεγεί διαφορετικό μοντέλο, την αντικατάσταση των λειτουργιών επαγγελματικής κατάρτισης, μαθητείας και κοινωνικής και εργασιακής επανένταξης που αυτές παρείχαν.