Το πρώτο ολοκληρωμένο εθνικό σύστημα δορυφορικής παρακολούθησης των δασικών οικοσυστημάτων αναπτύσσει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) μέσω του ερευνητικού έργου SAT4FOREST – Forest Monitoring Service, αξιοποιώντας προηγμένες τεχνολογίες τηλεπισκόπησης και δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης.
Το έργο ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2024 και ολοκληρώνεται τον Ιούνιο του 2026, στο πλαίσιο της εθνικής πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη του ελληνικού προγράμματος μικροδορυφόρων. Υλοποιείται με τη συνεργασία του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, ενώ χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μέσω του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου είναι ο καθηγητής του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος και διευθυντής του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης του ΑΠΘ, Ιωάννης Γήτας.
Στο πλαίσιο του SAT4FOREST αναπτύχθηκαν δύο βασικές υπηρεσίες: η χαρτογράφηση των τύπων δασών και της δασικής καύσιμης ύλης, καθώς και η συνεχής παρακολούθηση των δασικών οικοσυστημάτων και των περιοχών Natura 2000. Για τον σκοπό αυτό αξιοποιούνται πολυφασματικά, υπερφασματικά και δορυφορικά δεδομένα ραντάρ (SAR), από τα οποία παράγονται χάρτες δασικών ειδών, καύσιμης ύλης και βιοποικιλότητας, ενώ παράλληλα εντοπίζονται πιέσεις και κίνδυνοι που απειλούν τα δάση.
Η νέα υπηρεσία επιτρέπει την ταχεία και οικονομικά αποδοτική παρακολούθηση ολόκληρης της ελληνικής επικράτειας, με δυνατότητα επικαιροποίησης των δεδομένων τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο ή συχνότερα όταν απαιτείται. Τα στοιχεία που θα παράγονται θα αξιοποιούνται από τις Δασικές Υπηρεσίες, τα αρμόδια υπουργεία, την Πολιτική Προστασία, ερευνητικά ιδρύματα και άλλους δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς, ενισχύοντας τον σχεδιασμό πολιτικών προστασίας και διαχείρισης των φυσικών πόρων.
Κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνάντησης με τον Πρύτανη του ΑΠΘ, Κυριάκο Αναστασιάδη, παρουσιάστηκε η πρόοδος του έργου, το οποίο βρίσκεται πλέον στην τελική του φάση. Παράλληλα, εξετάστηκε η δυνατότητα νέας χρηματοδότησης, ώστε να επεκταθούν οι υπηρεσίες και οι εφαρμογές του συστήματος, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την αξιοποίησή του από τους αρμόδιους φορείς.