Με 157 ψήφους υπέρ και 131 κατά πέρασε από την Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο που διευρύνει τον ρόλο της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στη διαχείριση του νερού. Στην ονομαστική ψηφοφορία συμμετείχαν 288 βουλευτές, με τη Νέα Δημοκρατία να ψηφίζει υπέρ και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να καταψηφίζουν το σχέδιο νόμου.
Η παρέμβαση αλλάζει τον τρόπο οργάνωσης των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, άρδευσης. Για τη Βόρεια Ελλάδα, το βασικότερο σημείο είναι ότι η χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΑΘ επεκτείνεται σε ολόκληρες τις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, πέρα από την περιοχή που εξυπηρετεί σήμερα η εταιρεία.
Το νομοσχέδιο είχε κατατεθεί στις 21 Ιουλίου, εξετάστηκε από τη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου και ψηφίστηκε στις 31 Ιουλίου. Η ονομαστική ψηφοφορία ζητήθηκε από το ΠΑΣΟΚ και αφορούσε τόσο την αρχή όσο και συγκεκριμένα άρθρα του σχεδίου.
Τι σημαίνει η διεύρυνση της ΕΥΑΘ
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη συγκέντρωση διαφορετικών φορέων παροχής υπηρεσιών νερού κάτω από την ΕΥΑΘ. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η ενσωμάτωση πέντε δημοτικών τμημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης, οκτώ Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, έντεκα Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων και ενός Γενικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων.
Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 25 πάροχοι και οργανισμοί προβλέπεται να ενσωματωθούν στην ΕΥΑΘ. Η εταιρεία θα αναλάβει το ενεργητικό και το παθητικό των φορέων που απορροφά, με ορισμένες εξαιρέσεις για νομικές και φορολογικές υποχρεώσεις που αφορούν το διάστημα πριν από την απορρόφηση.
Η αλλαγή αφορά περιοχές στις οποίες σήμερα συνυπάρχουν διαφορετικά μοντέλα. Σε ορισμένους δήμους η ύδρευση γίνεται από δημοτική υπηρεσία, αλλού από ΔΕΥΑ, ενώ η αποχέτευση μπορεί να ανήκει σε διαφορετικό φορέα. Με το νέο πλαίσιο επιχειρείται η δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος, με κοινότερο τεχνικό και επενδυτικό σχεδιασμό.
Ειδικά στη Χαλκιδική, η επέκταση της ΕΥΑΘ συνδέεται και με τη διαχείριση του αρδευτικού νερού, τις απώλειες στα δίκτυα και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων. Η εφαρμογή, πάντως, δεν θα γίνει από τη μία ημέρα στην άλλη, καθώς απαιτούνται αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων, διοικητικές πράξεις και διαδικασίες μετάβασης.
Τι προβλέπεται για τους εργαζομένους
Οι εργαζόμενοι των ΔΕΥΑ και των οργανισμών εγγείων βελτιώσεων προβλέπεται να μεταφερθούν στην ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ, ανάλογα με την περιοχή, με διατήρηση των εργασιακών τους δικαιωμάτων. Για τους υπαλλήλους που υπηρετούν σε δημοτικά τμήματα ύδρευσης και αποχέτευσης, ο κάθε δήμος θα αποφασίζει ποιοι θα μετακινηθούν, καθώς αρκετοί μπορεί να καλύπτουν παράλληλα και άλλες δημοτικές ανάγκες.
Ο τόπος εργασίας τους θα παραμένει, κατά κανόνα, μέσα στα όρια της Περιφερειακής Ενότητας όπου υπηρετούσαν πριν από την αλλαγή. Μετακίνηση εκτός της περιοχής θα μπορεί να γίνει με τη συναίνεση του εργαζομένου.
Παράλληλα, κάθε δήμος της Χαλκιδικής, καθώς και οι Δήμοι Λαγκαδά και Βόλβης, θα ορίσουν ειδικό συντονιστή που θα λειτουργεί ως σύνδεσμος με την ΕΥΑΘ. Στόχος της πρόβλεψης είναι να διατηρηθεί η επαφή με τις τοπικές υπηρεσίες και να μεταφερθεί η γνώση για τα επιμέρους δίκτυα και τις ανάγκες κάθε περιοχής.
Ρύθμιση χρεών και χρηματοδότηση
Μέρος της μεταρρύθμισης αφορά και τα χρέη των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας. Για τις περιοχές Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, το Υπουργείο ανέφερε ότι το κράτος θα καλύψει τουλάχιστον 20,16 εκατ. ευρώ από συνολικές οφειλές 23,71 εκατ. ευρώ, με βάση τα υπόλοιπα που είχαν καταγραφεί στις 31 Μαρτίου 2026.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η συγκέντρωση των φορέων θα επιτρέψει καλύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, ενιαίο σχεδιασμό έργων και περιορισμό των απωλειών νερού. Παράλληλα, εκτιμά ότι οι οικονομίες κλίμακας μπορούν να συγκρατήσουν το κόστος για τους καταναλωτές.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τη θέση του Υπουργείου και η πραγματική επίδραση στα τιμολόγια θα κριθεί από τις αποφάσεις που θα ληφθούν κατά την εφαρμογή, τις επενδύσεις που θα απαιτηθούν και την εποπτεία της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ενιαία και διαφανή τιμολόγηση με βάση την ανταποδοτικότητα των έργων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη καθοριστεί ένα κοινό τιμολόγιο για όλες τις νέες περιοχές.
Η πολιτική αντιπαράθεση για το νερό
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, παρουσίασε τη μεταρρύθμιση ως απάντηση στον κατακερματισμό, στην υποστελέχωση των φορέων και στις μεγάλες απώλειες των δικτύων. Υποστήριξε επίσης ότι ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού παραμένει διασφαλισμένος και ότι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ ενισχύονται ως οι δύο βασικοί δημόσιοι πάροχοι.
Η αντιπολίτευση καταψήφισε το νομοσχέδιο, αποτυπώνοντας τη διαφωνία της με τον τρόπο αναδιοργάνωσης του συστήματος. Η ψήφιση κλείνει την κοινοβουλευτική διαδικασία, αλλά ανοίγει ένα πιο σύνθετο στάδιο: την πρακτική μετάβαση των δημοτικών φορέων, του προσωπικού, των δικτύων, των περιουσιακών στοιχείων και των οικονομικών υποχρεώσεων στην ΕΥΑΘ.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει με ποιο χρονοδιάγραμμα θα γίνουν οι απορροφήσεις και πώς η νέα δομή θα επηρεάσει την καθημερινή εξυπηρέτηση, τις επενδύσεις και το κόστος νερού για τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής.